CBS Verbindt Wetenschap en Praktijk met EMOS-Programma

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zet zich in voor een sterke koppeling tussen wetenschap en praktijk binnen de statistiek. Een belangrijke pijler hiervan is het EMOS-programma (European Master in Official Statistics), een initiatief van Eurostat dat in Nederland wordt uitgevoerd in samenwerking met de Universiteit Leiden en de Universiteit Utrecht. Dit programma biedt studenten de kans om hun academische opleiding te combineren met praktijkervaring via stages en scriptieonderzoek bij het CBS CBS.

Volgens Jacco Daalmans, methodoloog en EMOS-coördinator bij het CBS, is deze samenwerking van grote waarde. “Het helpt ons verbonden te blijven met de academische wereld en laat studenten zien wat er allemaal gebeurt binnen de officiële statistiek. Tegelijkertijd dragen zij bij aan onderzoek dat gericht is op de toekomst van het vakgebied,” aldus Daalmans. Het CBS heeft een integrale invulling van het programma ontwikkeld, waarbij het deels het tweede jaar van de masteropleiding verzorgt. Dit vindt plaats op het CBS-kantoor, waar studenten in het eerste halfjaar colleges volgen over onderwerpen als methodologie, productiesystemen en de juridische aspecten van statistiek. In het tweede halfjaar lopen ze stage bij de afdeling methodologie en werken ze onder begeleiding aan hun masterscriptie, die deel uitmaakt van het methodologisch onderzoeksprogramma CBS.

Een belangrijk onderdeel van het EMOS-programma zijn de praktijkgerichte cursussen. Dit jaar zijn twee nieuwe cursussen toegevoegd die inspelen op actuele ontwikkelingen binnen de officiële statistiek. De eerste cursus richt zich op innovatie en behandelt thema’s zoals kunstmatige intelligentie, synthetische data, nieuwe Europese wetgeving en het gebruik van data voor maatschappelijke vraagstukken zoals duurzaamheid en ongelijkheid. Studenten werken in teams aan onderzoeksprojecten waarbij ze literatuurstudie combineren met interviews binnen en buiten het CBS. Dit biedt inzicht in de praktische toepassing van innovaties en mogelijke kansen. De tweede cursus is technischer van aard en focust op statistische productieprocessen, met onderwerpen als metadata, datakwaliteit en regelgebaseerde verwerking. Studenten bouwen in tweetallen een klein statistisch productiesysteem op basis van een standaardarchitectuur en met gebruik van synthetische data. Beide cursussen worden afgesloten met presentaties en discussies CBS.

De samenwerking met EMOS-studenten levert het CBS veel voordelen op. “Ze hebben een frisse blik en brengen nieuwe energie met zich mee,” stelt Daalmans. Daarnaast bieden de scripties en projecten ruimte voor vernieuwend onderzoek dat nog niet direct binnen lopende programma’s past. Dit soort onderzoek is volgens het CBS van toegevoegde waarde om de statistiekprocessen ook in de toekomst te blijven verbeteren CBS.

Hoewel het CBS ook andere relevante statistieken publiceert, zoals ontwikkelingen in verhuizingen, exportcijfers en faillissementen, biedt het beschikbare bronmateriaal onvoldoende context om deze onderwerpen direct te koppelen aan het thema van wetenschap en praktijk. Deze thema’s blijven buiten de scope van dit artikel, maar illustreren wel de brede rol van het CBS in het verzamelen en analyseren van data voor maatschappelijk gebruik. Het EMOS-programma onderstreept de inzet van het CBS voor data-accuratesse en innovatie, een ontwikkeling die in de Nederlandse media tot nu toe weinig aandacht heeft gekregen. Deze focus op opleiding en onderzoek kan bijdragen aan betrouwbare statistieken die essentieel zijn voor beleidsvorming en publieke besluitvorming in Nederland.